Ludwig Wittgenstein - Jeugd

Ludwig Wittgenstein werd in 1889 geboren in de familie van de steenrijke staalmagnaat Karl Wittgenstein en de muzikaal begaafde Leopoldine Kalmus. Zijn grootvader Hermann, van joods protestants geworden, liet de familienaam veranderen van Mayer in Wittgenstein. Ludwig groeide als jongste kind op temidden van een groep zeer getalenteerde broers en zussen, de situatie thuis is vergelijkbaar met die in de familie Mann: de ene is nog genialer dan de andere, en wie gewoon is valt af - zeker in de ogen van de liefdeloze, veeleisende vader. Zelf treedt Ludwig als enige in de sporen van zijn technisch aangelegde vader, en bouwt op zijn tiende een werkende naaimachine. Broer Paul is concertpianist, maar raakt zijn rechterhand kwijt in de Eerste Wereldoorlog, waarna Maurice Ravel het Concert voor de Linkerhand voor hem componeerde; Hermine was een begaafd schilderes en Klimt-adept, Margarethe, Ludwigs lievelingszus, inspireert hem filosofisch.



Margarete, geschilderd door Gustav Klimt

Ludwigs oudste broer Hans is misschien wel het grootste talent: virtuoos op verschillende instrumenten, een groot componist, maar als zijn vader weigert hem hierin de vrije hand te laten vlucht hij naar Amerika en pleegt zelfmoord. Ook Rudi, een theatertalent, en Kurt kiezen deze weg. Suïcide was, evenals het maken van radicale keuzes en het "woekeren met talenten", in het gezin Wittgenstein alomtegenwoordig.

Hetzelfde geldt voor de cultuur en vooral voor de muziek. Brahms, Mahler en Bruno Walter frequenteren huize Wittgenstein. Papa Karl, zelf fervent violist, subsidieert tal van musici. Hij zorgt overigens ook voor het geld voor de bouw van het Secessionsgebouw. Ludwig krijgt tot zijn vijftiende privéonderwijs en gaat daarna in Linz naar het lyceum, tegelijk met ene A. Hitler, maar de twee hebben elkaar schijnbaar nooit ontmoet. Na zijn middelbare school wordt Witt aangetrokken door "ontwerpen" in de breedste zin van het woord: hij studeert werktuigbouwkunde en houdt zich in Engeland bezig met het ontwerpen van vliegtuigen, in het bijzonder propellers.