Ludwig
Wittgenstein - Jeugd
Ludwig
Wittgenstein werd in 1889 geboren in de familie van de steenrijke
staalmagnaat Karl Wittgenstein en de muzikaal begaafde Leopoldine
Kalmus. Zijn grootvader Hermann, van joods protestants geworden, liet
de familienaam veranderen van Mayer in Wittgenstein. Ludwig groeide
als jongste kind op temidden van een groep zeer getalenteerde broers
en zussen, de situatie thuis is vergelijkbaar met die in de familie
Mann: de ene is nog genialer dan de andere, en wie gewoon is valt
af - zeker in de ogen van de liefdeloze, veeleisende vader. Zelf treedt
Ludwig als enige in de sporen van zijn technisch aangelegde vader,
en bouwt op zijn tiende een werkende naaimachine. Broer Paul is concertpianist,
maar raakt zijn rechterhand kwijt in de Eerste Wereldoorlog, waarna
Maurice Ravel het Concert voor de Linkerhand voor hem componeerde;
Hermine was een begaafd schilderes en Klimt-adept, Margarethe, Ludwigs
lievelingszus, inspireert hem filosofisch.
Margarete, geschilderd door Gustav Klimt
Ludwigs
oudste broer Hans is misschien wel het grootste talent: virtuoos op
verschillende instrumenten, een groot componist, maar als zijn vader
weigert hem hierin de vrije hand te laten vlucht hij naar Amerika
en pleegt zelfmoord. Ook Rudi, een theatertalent, en Kurt kiezen deze
weg. Suïcide was, evenals het maken van radicale keuzes en het "woekeren
met talenten", in het gezin Wittgenstein alomtegenwoordig.
Hetzelfde
geldt voor de cultuur en vooral voor de muziek. Brahms, Mahler en
Bruno Walter frequenteren huize Wittgenstein. Papa Karl, zelf fervent
violist, subsidieert tal van musici. Hij zorgt overigens ook voor
het geld voor de bouw van het Secessionsgebouw. Ludwig krijgt tot
zijn vijftiende privéonderwijs en gaat daarna in Linz naar het lyceum,
tegelijk met ene A. Hitler, maar de twee hebben elkaar schijnbaar
nooit ontmoet. Na zijn middelbare school wordt Witt aangetrokken door
"ontwerpen" in de breedste zin van het woord: hij studeert werktuigbouwkunde
en houdt zich in Engeland bezig met het ontwerpen van vliegtuigen,
in het bijzonder propellers.

